Groomer zwierząt domowych: jak rozpocząć działalność, umiejętności i zarobki
Groomer zwierząt domowych (groomer, fryzjer zwierząt) kąpie, suszy, czesze, strzyże oraz ręcznie wyczesuje sierść psów i kotów, tak aby ich sierść i skóra pozostawały zdrowe, a strzyżenie było dostosowane do rasy. Zawód ten nie jest uregulowany: nie są wymagane żadne szkolenia ani licencje, więc pracodawcy oceniają kandydatów na podstawie praktyki zdobytej podczas kursów, wiedzy o sierści oraz tego, jak spokojnie radzą sobie z nerwowymi zwierzętami.
Czym zajmuje się groomer zwierząt w typowym dniu pracy?
Każda wizyta zaczyna się od rozmowy z właścicielem, a nie z psem. Pytasz o sierść, problemy skórne, kwestie zdrowotne, wiek i zachowanie zwierzęcia, sprawdzasz, czy nie ma kołtunów i guzków, a także uzgadniasz, co da się realistycznie osiągnąć. Zkołtunionego pudla nie zawsze da się uratować samym szczotkowaniem, a właściciel, który oczekuje puszystej fryzury, musi usłyszeć to przed rozpoczęciem pracy, a nie po jej zakończeniu.
Potem następuje rutynowa procedura: szczotkowanie i rozczesywanie kołtunów, kąpiel w szamponie dobranym do rodzaju sierści, suszenie suszarką o dużej prędkości, strzyżenie maszyną lub nożyczkami, przycinanie pazurów, czyszczenie uszu i okolic oczu oraz golenie opuszek łap. Podczas wszystkich tych czynności obserwujesz skórę i ciało zwierzęcia. Często to właśnie Ty jako pierwszy dostrzegasz pchły, kleszcze, zmiany skórne, infekcje uszu lub guzki i informujesz właściciela, aby udał się do weterynarza. Nie stawiasz diagnozy ani nie leczyłeś; zauważasz i zgłaszasz.
W polskiej klasyfikacji zawodów KZiS zawód ten figuruje jako „Fryzjer zwierząt” pod kodem 516401. W ogłoszeniach o pracę i na stronach internetowych salonów można spotkać określenia „groomer”, „psi fryzjer” oraz „asystent groomera” w odniesieniu do stanowisk dla osób bez doświadczenia.
Jakie rodzaje sierści i techniki musi opanować groomer?
Prawdziwą trudnością tej pracy jest to, że każda grupa ras wymaga innego podejścia. Dobry groomer dobiera technikę w oparciu o rodzaj sierści, a nie o to, co właściciel znalazł w Internecie.
Strzyżenie maszyną i nożyczkami
Pudle, bichony, yorkshire terriery, shih tzu i maltańczyki stanowią znaczną część pracy w salonach w polskich miastach. Ich sierść rośnie nieprzerwanie i wymaga regularnego strzyżenia – albo krótkiego, praktycznego cięcia, albo fryzury zgodnej ze standardem rasy, wykończonej nożyczkami. To właśnie w pracy nożyczkami klienci dostrzegają różnicę między przeciętnym a doskonałym groomerem.
Ręczne wyczesywanie
Rasy o szorstkiej sierści, takie jak sznaucery i wiele terierów, powinny być poddawane ręcznemu wyczesywaniu (trymowanie): martwe włosy wyrywa się palcami lub nożem do wyczesywania zamiast je ścinać. Strzyżenie takich sierści z czasem niszczy ich teksturę i kolor. Wyczesywanie jest powolne, wymagające fizycznie i stanowi osobną umiejętność, a ci, którzy robią to dobrze, mają lojalnych klientów i często biorą udział w zawodach w tej dziedzinie.
Sierść podwójna
Husky, samojedy, golden retrievery i wiele innych ras ma gęsty podszerstek. Pielęgnacja tych psów polega głównie na usuwaniu martwej sierści: kąpaniu, suszeniu i usuwaniu luźnego podszerstka. Właściciele często proszą o krótkie strzyżenie takich psów na lato, a odpowiedzialny groomer wyjaśnia, dlaczego może to uszkodzić sierść i w mniejszym stopniu chronić psa przed upałem i słońcem, a nie w większym.
Splecione sierści i koty
W przypadku silnie splątanej sierści czasami nie pozostaje żadna humanitarna opcja poza ogoleniem psa i rozpoczęciem pielęgnacji od nowa. Koty to osobna kategoria: gorzej znoszą stres niż psy, mają cienką skórę, która łatwo się rozrywa, a wiele salonów w ogóle ich nie przyjmuje. Jeśli dobrze radzisz sobie z kotami, już to samo może wyróżnić cię na tle innych.
Jak zostać groomerem zwierząt domowych?
Zawód ten nie jest regulowany prawnie: nie potrzebujesz dyplomu, a każda osoba pełnoletnia może rozpocząć pracę.
W praktyce prawie każdy zaczyna od kursu pielęgnacji zwierząt. Kursy trwają od kilku dni do kilku tygodni, a dłuższe programy obejmują zaawansowane techniki i pielęgnację wystawową. Niektórzy organizatorzy wydają certyfikaty na formularzach zgodnych z przepisami Ministerstwa Edukacji, co lepiej wygląda w CV, ale właściciele salonów bardziej zwracają uwagę na to, co potrafisz zrobić przy stole.
Wybierając kurs, zwróć uwagę na liczbę godzin praktyki na prawdziwych psach różnych ras, a nie tylko na teorię czy filmy online. Pielęgnacji uczy się przy stole. Po ukończeniu kursu najpewniejszym sposobem na rozpoczęcie kariery jest praca jako asystent groomera: kąpanie, suszenie i czesanie, podczas gdy obserwujesz doświadczonych kolegów zajmujących się psami różnych ras i o różnym temperamencie.
Dokumentuj swoją pracę. Portfolio zdjęć „przed i po”, wykonanych za zgodą właścicieli, stanowi najlepszy dowód umiejętności dla przyszłego pracodawcy lub klienta. Kursy poświęcone konkretnym rasom, strippingu i pielęgnacji wystawowej, a także konkursy groomingu oraz społeczność skupiona wokół Polskiego Stowarzyszenia Groomerów pomogą Ci się dalej rozwijać.
Jak bezpiecznie pracować z niespokojnym lub agresywnym zwierzęciem?
Twój klient może ugryźć, podrapać lub zeskoczyć ze stołu, a właśnie to jest często pomijane na kursach. Odczytywanie mowy ciała psa (sztywne ciało, „wielorybie oczy”, oblizywanie warg, zastygnięcie w bezruchu) pozwala zatrzymać się, zanim coś się wydarzy. Należy używać pętli do pielęgnacji, czasem kagańca, i nigdy nie pozostawiać zwierzęcia przywiązanego do stołu bez nadzoru, nawet na chwilę.
Niektórych psów nie da się bezpiecznie pielęgnować, gdy są przytomne: zwierzęta bardzo niespokojne, cierpiące, niektóre starsze. Groomer nie może podawać zwierzęciu środków uspokajających; sedacja jest zabiegiem weterynaryjnym. Takie psy kieruje się do kliniki weterynaryjnej, która oferuje pielęgnację pod nadzorem weterynarza. Polska ustawa o ochronie zwierząt ma zastosowanie w salonie tak samo jak wszędzie indziej, a nieostrożne obchodzenie się ze zwierzętami może pociągać za sobą konsekwencje prawne, a nie tylko reputacyjne.
Szczenięta zasługują na szczególną uwagę. Spokojna pierwsza wizyta, krótka i pozytywna, decyduje o tym, czy pielęgnacja tego psa będzie łatwa przez resztę jego życia. Właśnie z tego powodu wiele salonów oferuje krótkie wizyty „zapoznawcze dla szczeniąt”.
Jakiego sprzętu będziesz używać w pracy?
Profesjonalny salon wyposażony jest w stół do pielęgnacji (najlepiej hydrauliczny lub elektryczny, dzięki czemu można podnieść dużego psa bez konieczności podnoszenia go samodzielnie), wannę z rampą lub schodkami oraz suszarkę o dużej prędkości, często nazywaną „blasterem”, a także suszarkę stojącą do wykończenia. Twój osobisty zestaw obejmuje maszynkę do strzyżenia z wymiennymi ostrzami, nożyczki proste, zakrzywione i do przerzedzania, noże do strippingu, szczotki typu slicker, grzebienie oraz pilnik do pazurów.
Szampony i odżywki dobiera się w zależności od rodzaju sierści i stanu skóry. Salony zazwyczaj obsługują rezerwacje telefonicznie lub za pośrednictwem aplikacji, takich jak Booksy. Większość osób w tej branży z czasem kupuje własne nożyczki, ponieważ dobra para jest sprawą osobistą i służy przez lata.
Ile zarabia groomer?
Groomer zatrudniony w salonie zazwyczaj zaczyna od wynagrodzenia zbliżonego do krajowej płacy minimalnej, czasami z prowizją za każdego psa. Doświadczony groomer specjalizujący się w strippingu lub konkretnej rasie, pracujący w dużym mieście lub prowadzący własny salon lub usługę mobilną, może zarabiać powyżej średniej krajowej. W małych miastach, gdzie właściciele płacą mniej za wizytę, zarobki poniżej średniej są powszechne.
Co wpływa na zarobki w tym zawodzie:
- Liczba zwierząt dziennie. Jest to naturalne ograniczenie. Twoje ciało wyznacza górną granicę, zwłaszcza w przypadku dużych psów o gęstej sierści.
- Rozmiar i rasa. Pielęgnacja dużych psów o podwójnej sierści oraz strzyżenie metodą „stripping” zajmują znacznie więcej czasu niż strzyżenie małych psów.
- Specjalizacja. Strzyżenie metodą „stripping”, przygotowywanie psów do wystaw oraz pielęgnacja kotów to cenione umiejętności.
- Forma zatrudnienia. Umowa o pracę, umowa zlecenie, praca na prowizję lub własna działalność gospodarcza; mobilny salon pielęgnacyjny oszczędza właścicielom dojazdy i pozwala na ustalanie wyższych cen, ale jego uruchomienie wiąże się z wysokimi kosztami.
- Sezon. Największe obłożenie występuje podczas wiosennego linienia, w tygodniach poprzedzających lato oraz w okresie przedświątecznym.
Jakie są warunki pracy?
Pielęgnacja psów to praca na stojąco, wymagająca częstego schylania się i podnoszenia. Często występują bóle pleców, ramion i nadgarstków, dlatego regulowane stoły i prawidłowa postawa to inwestycja w Twoją karierę. W salonie panuje wilgoć i hałas: suszarki o dużej prędkości są na tyle głośne, że warto codziennie używać ochronników słuchu.
Włosy i sierść są wszędzie, więc maska jest pomocna, a alergie mogą pojawić się nawet u osób, które przez całe życie miały psy. Zadrapania i sporadyczne ugryzienia są częścią tej pracy. Właściciele chętnie przychodzą w weekendy, a sezonowy wzrost obłożenia oznacza długie dni pracy. Z drugiej strony praca jest urozmaicona, efekty widać natychmiast, a wiele osób wykonujących ten zawód twierdzi, że to wdzięczność właścicieli i zaufanie zwierząt, które kiedyś bały się stołu, sprawiają, że pozostają w tym zawodzie.
Gdzie pracują groomerzy zwierząt domowych?
Większość groomerów pracuje w niezależnych salonach pielęgnacyjnych – od jednoosobowych studiów po ruchliwe zakłady z wieloma stanowiskami. Kliniki weterynaryjne coraz częściej dysponują własnymi gabinetami pielęgnacyjnymi, do których trafiają również zwierzęta wymagające szczególnej opieki lub wrażliwe zdrowotnie. Inni pracodawcy to sieci sklepów zoologicznych oferujące usługi pielęgnacyjne, hotele dla psów oraz niektórzy hodowcy.
Znaczna część doświadczonych groomerów ostatecznie rozpoczyna samodzielną działalność: w własnym salonie, w domu lub w ramach mobilnej usługi, która dociera do klienta. Rozpoczęcie własnej działalności wiąże się z koniecznością zajęcia się lokalem, sprzętem, ubezpieczeniem i marketingiem, dlatego większość osób najpierw zdobywa doświadczenie, pracując dla kogoś innego. Aktualne oferty pracy znajdują się w naszym katalogu ofert pracy dla groomerów.
Jak wygląda ścieżka kariery groomera?
Typowa ścieżka kariery prowadzi od stanowiska asystenta do samodzielnej pracy, a następnie do roli specjalisty znanego z pracy z konkretnymi rasami lub z techniki strippingu. Niektórzy przechodzą do groomingu wystawowego i współpracują z hodowcami, przygotowując psy do wystaw, inni biorą udział w mistrzostwach groomingu, a jeszcze inni zostają instruktorami w szkołach groomingu.
Umiejętności te pokrywają się z innymi zawodami bardziej, niż mogłoby się wydawać. Wiele osób zajmujących się pielęgnacją zwierząt pochodzi z branży fryzjerskiej, a zwłaszcza fryzjerzy męscy znają już techniki pracy z maszynką i nożyczkami. Jeśli chcesz pracować ze zwierzętami w inny sposób, rozważ pszczelarstwo lub zawody takie jak technik weterynarii, które wymagają formalnego wykształcenia, ale pozwalają bliżej zajmować się zdrowiem zwierząt.
Najczęściej zadawane pytania dotyczące groomerów zwierząt domowych
Czy potrzebny jest certyfikat, aby pracować jako groomer zwierząt domowych?
Nie. Zawód ten nie jest regulowany, więc nie ma obowiązkowego certyfikatu ani licencji. Większość salonów oczekuje, że ukończyłeś kurs pielęgnacji zwierząt z praktycznymi ćwiczeniami i sprawdzi Twoje umiejętności na psie podczas procesu rekrutacji. Certyfikat pomaga Ci się wyróżnić, ale o wyniku decyduje Twoje portfolio i praca próbna.
Jak długo trwa kurs pielęgnacji zwierząt?
Podstawowe kursy pielęgnacji zwierząt trwają od kilku dni do kilku tygodni, a zaawansowane szkolenia z zakresu strippingu, konkretnych ras lub pielęgnacji wystawowej trwają miesiące. Sam kurs rzadko wystarcza, by rozpocząć samodzielną pracę. Większość początkujących potrzebuje okresu pracy jako asystent lub pod nadzorem, zanim będą w stanie pewnie zajmować się wszystkimi rasami.
Czy groomer może podać psu środek uspokajający?
Nie. Sedacja jest zabiegiem weterynaryjnym i wymaga udziału lekarza weterynarii. Jeśli pies jest zbyt niespokojny, agresywny lub odczuwa ból, co uniemożliwia bezpieczną pielęgnację, odpowiedzialny groomer kieruje właściciela do kliniki weterynaryjnej. Niektóre kliniki dysponują własnymi gabinetami pielęgnacyjnymi, w których zabiegi można wykonywać pod nadzorem weterynarza.
Czy pielęgnacja zwierząt domowych jest obciążająca dla organizmu?
Tak. Przez większość dnia stoisz, pochylasz się nad stołem, podnosisz i trzymasz zwierzęta oraz wykonujesz powtarzalne ruchy nadgarstkami. Problemy z plecami i nadgarstkami są powszechne wśród osób, które zajmują się pielęgnacją zwierząt od lat. Stół hydrauliczny lub elektryczny, mata antypoślizgowa, przerwy między obsługą dużych psów oraz ochrona słuchu i dróg oddechowych mają ogromne znaczenie w dłuższej perspektywie.
Czy można pracować jako groomer bez doświadczenia?
Można zacząć jako asystent groomera – wiele salonów zatrudnia takich pracowników do kąpieli, suszenia i czesania zwierząt. Jest to najczęstszy sposób rozpoczęcia kariery w tym zawodzie i pozwala uczyć się, otrzymując wynagrodzenie. Aby pracować samodzielnie, konieczne jest ukończenie kursu oraz posiadanie portfolio pokazującego, że potrafisz radzić sobie z różnymi rodzajami sierści.