Architekt rozwiązań: na czym polega ta praca
Architekt rozwiązań projektuje od początku do końca jedno konkretne rozwiązanie informatyczne: przekształca wymagania biznesowe i techniczne w architekturę, dobiera technologie i usługi chmurowe, szacuje koszty i ryzyko oraz kieruje pracą programistów aż do momentu uruchomienia systemu. Ta rola występuje w dwóch odmianach: architekt ds. wdrożeń, pracujący w ramach projektów, oraz architekt ds. przedsprzedaży, który pomaga je pozyskać.
Czym zajmuje się architekt rozwiązań w ramach projektu?
Każdy projekt zaczyna się od wymagań, a większość z nich jest niekompletna. Pierwszym zadaniem architekta rozwiązań jest oddzielenie wymagań funkcjonalnych (co system musi robić) od niefunkcjonalnych (jak szybko, jak bezpiecznie, jaka dostępność, jaki koszt) oraz uzyskanie odpowiedzi na pytania, których nikt nie zadał. Ilu użytkowników w szczycie? Co się stanie, jeśli dostawca usług płatniczych przestanie działać? Czy dane muszą pozostać w Polsce czy w UE? Odpowiedzi na te pytania mają znacznie większy wpływ na projekt niż wybór frameworka.
Następnie przechodzi się do samej architektury: jakie komponenty zawiera rozwiązanie, w jaki sposób się komunikują, z jakimi systemami się integruje, gdzie będzie działać i w jaki sposób będzie monitorowane. Polskie ogłoszenia o pracę opisują to jako przełożenie celów biznesowych klienta na wymagania techniczne oraz przygotowanie architektury i pełnego opisu proponowanego rozwiązania. Po uzgodnieniu projektu architekt pozostaje w zespole, przeprowadza przeglądy techniczne w celu zapewnienia jakości i integralności rozwiązania, odpowiada na pytania dotyczące projektu oraz decyduje, kiedy odstępstwo jest dopuszczalne.
Gdy system już istnieje, zakres obowiązków wygląda inaczej. Ogłoszenia dotyczące projektów modernizacyjnych wymagają od architekta analizy obecnej architektury, kodu i środowiska, zidentyfikowania zależności, wąskich gardeł i długu technicznego oraz zaproponowania realistycznej strategii stopniowych zmian zamiast ryzykownego przepisywania kodu.
Realizacja czy przedsprzedaż: o jaką rolę architekta rozwiązań chodzi?
Przed złożeniem aplikacji sprawdź, którą z tych dwóch ról opisuje ogłoszenie, ponieważ codzienna praca znacznie się różni.
Architekt rozwiązań ds. wdrożeń
Pracujesz w zespole projektowym lub produktowym. Opracowujesz projekt ogólny, kierujesz pracą programistów, weryfikujesz ich decyzje, pełnisz rolę mentora dla młodszych pracowników i odpowiadasz za wyniki techniczne. Twój kalendarz jest wypełniony sesjami udoskonalania, przeglądami projektów i analizami przyczyn incydentów. Jest to naturalny kolejny krok dla starszego programisty lub kierownika technicznego.
Architekt rozwiązań ds. przedsprzedaży
Współpracujesz z zespołem sprzedaży przed podpisaniem umowy. Analizujesz potrzeby klienta, prowadzisz warsztaty, przygotowujesz propozycje architektury i kosztorysy do ofert oraz wspierasz handlowców przy niestandardowych transakcjach. Integratorzy i dostawcy usług w chmurze, w tym krajowe i globalne firmy chmurowe, zatrudniają architektów presalesowych do tworzenia ofert opartych na platformach AWS, Microsoft Azure lub Google Cloud. W przypadku transakcji z sektorem publicznym będziesz również zapoznawać się z dokumentacją przetargową przygotowaną zgodnie z Prawem zamówień publicznych, zwłaszcza z opisem przedmiotu zamówienia – formalnym opisem wymagań zamawiającego – oraz opracowywać rozwiązania, które spełniają te wymagania zarówno na papierze, jak i w praktyce.
Stanowiska w obszarze przedsprzedaży są przeznaczone dla osób, które lubią rozmawiać z klientami i potrafią wyjaśnić kompromisy w języku biznesowym. Stanowiska związane z wdrażaniem są przeznaczone dla osób, które lubią doprowadzać projekt od pomysłu do produkcji. Wielu architektów przechodzi między tymi dwoma rolami w trakcie swojej kariery.
Czym architekt rozwiązań różni się od architekta korporacyjnego i kierownika technicznego?
Te trzy role często się pokrywają w mniejszych firmach, ale w większych organizacjach podział wygląda następująco:
| Rola | Zakres | Horyzont czasowy | Główny wynik | Typowe doświadczenie |
|---|---|---|---|---|
| Kierownik techniczny | Jeden zespół i jego kod źródłowy | Sprinty i wydania | Jakość kodu, decyzje techniczne w ramach zespołu | Starszy programista |
| Architekt rozwiązań | Jedno rozwiązanie lub program, często kilka zespołów | Od kilku miesięcy do kilku lat | Projekt architektury, wymagania niefunkcjonalne, integracja i decyzje dotyczące kosztów | Kierownik techniczny, starszy programista, inżynier ds. chmury lub danych |
| Architekt korporacyjny | Całe portfolio IT organizacji | Kilka lat | Architektura docelowa, plany działania, standardy, zarządzanie | Architekt rozwiązań, architekt domenowy, starszy konsultant |
W praktyce architekt korporacyjny decyduje, jakie systemy powinna posiadać firma i w jakiej kolejności, a architekt rozwiązań decyduje, w jaki sposób jeden z tych systemów zostanie faktycznie zbudowany. Duże organizacje formalizują to przekazanie zadań; w pięćdziesięcioosobowej firmie programistycznej jedna osoba może pełnić wszystkie trzy role.
Co właściwie tworzy architekt rozwiązań?
Rekruterzy często proszą kandydatów o przedstawienie przykładów ich prac. Najczęściej są to:
- Projekt wysokopoziomowy (HLD) przedstawiający komponenty, integracje i wdrożenie, często sporządzany przy użyciu modelu C4 lub UML,
- wymagania niefunkcjonalne z mierzalnymi celami w zakresie dostępności, wydajności, bezpieczeństwa i odzyskiwania danych,
- zapisy decyzji architektonicznych (ADR), krótkie notatki wyjaśniające, dlaczego jedna opcja została wybrana zamiast innych,
- umowy integracyjne, takie jak specyfikacje REST API w formacie OpenAPI lub definicje zdarzeń dla brokera komunikatów, np. Kafka,
- szacunki kosztów dotyczące zasobów chmury, licencji i operacji, coraz częściej weryfikowane w oparciu o praktyki FinOps,
- uwagi dotyczące bezpieczeństwa i zgodności z przepisami, obejmujące RODO (polską nazwę RODO) oraz, w przypadku klientów z sektora finansowego, wymagania dotyczące odporności operacyjnej wynikające z DORA.
Dobrzy architekci dbają o to, by dokumenty te były zwięzłe. Dziesięciostronicowy projekt, który zespół faktycznie przeczyta, jest lepszy niż stustronicowy, którego nikt nie otworzy po zatwierdzeniu.
Jakich umiejętności i certyfikatów oczekują polscy pracodawcy?
Podstawowym wymogiem jest dogłębne, praktyczne doświadczenie w co najmniej jednym stosie technologicznym. W ogłoszeniach zazwyczaj wymienia się .NET, Java lub Node.js w połączeniu z praktyczną znajomością co najmniej jednej chmury publicznej – najczęściej AWS lub Azure – w tym doboru usług, kosztów i bezpieczeństwa. Wymagane doświadczenie zaczyna się zazwyczaj od pięciu lat w branży IT i sięga siedmiu lub dziesięciu lat w przypadku stanowisk wyższego szczebla oraz w dziale presales, często z okresem pracy na stanowisku głównego programisty.
Certyfikaty chmurowe mają w tej branży naprawdę duże znaczenie, większe niż w większości stanowisk IT. Najczęściej spotykane to: AWS Certified Solutions Architect (poziomy Associate i Professional), Microsoft Certified: Azure Solutions Architect Expert oraz Google Cloud Professional Cloud Architect. Integratorzy i partnerzy chmurowi potrzebują certyfikowanego personelu, aby utrzymać status partnera, dlatego często pokrywają koszty egzaminów i oczekują, że z czasem zdobędziesz nowe certyfikaty.
Inne umiejętności, które często się pojawiają:
- infrastruktura jako kod (Terraform, Bicep, CloudFormation) oraz CI/CD,
- kontenery i Kubernetes,
- wzorce integracji, mikrousługi i architektura sterowana zdarzeniami,
- platformy danych, takie jak Databricks dla architektów danych i analityki,
- znajomość języka angielskiego na poziomie C1, ponieważ klienci, dokumentacja, a często całe zespoły mają charakter międzynarodowy.
Umiejętności miękkie są tutaj równie konkretne. Będziesz musiał odmówić klientowi, który chce funkcji przekraczającej budżet, wyjaśnić programiście, dlaczego jego eleganckie rozwiązanie nie pasuje, oraz przedstawić ten sam projekt dyrektorowi finansowemu i specjalistowi ds. bezpieczeństwa na dwa różne sposoby.
Jak zostać architektem rozwiązań?
Nikt nie zaczyna od razu jako architekt rozwiązań. Najczęstsza ścieżka kariery prowadzi przez tworzenie oprogramowania: zostajesz starszym programistą aplikacji, przejmujesz kierownictwo techniczne nad zespołem i stopniowo poświęcasz więcej czasu na projektowanie niż na pisanie kodu. Inne ścieżki prowadzą przez inżynierię chmury lub infrastruktury, inżynierię danych lub doradztwo techniczne w firmie integracyjnej.
Praktyczny plan przejścia:
- Przejmij odpowiedzialność za decyzje projektowe w swoim obecnym zespole i zapisuj je w formie ADR.
- Dogłębnie poznaj jedną chmurę publiczną i zdaj egzamin na architekta na poziomie associate.
- Zgłaszaj się na ochotnika do sporządzania kosztorysów, prowadzenia warsztatów dla klientów lub przygotowywania ofert, nawet jako ekspert wspierający.
- Stwórz portfolio zawierające dwa lub trzy projekty, które potrafisz wyjaśnić podczas rozmowy kwalifikacyjnej, w tym również to, co poszło nie tak.
- Najpierw ubiegaj się o stanowisko wewnątrz firmy; firmy powierzają swoją pierwszą rolę architekta osobom, które znają.
W KZiS (polskiej klasyfikacji zawodów) nie ma osobnego wpisu dla tego tytułu; najbliższym jest 251103 Projektant / architekt systemów teleinformatycznych.
Ile zarabia architekt rozwiązań?
Architekci rozwiązań należą do najlepiej opłacanych specjalistów w polskiej branży IT. Wynagrodzenie zaczyna się znacznie powyżej średniej krajowej nawet na pierwszym stanowisku architekta, a doświadczeni architekci zatrudnieni na umowach B2B często zarabiają kilkakrotnie więcej niż wynosi średnia. Krajowa płaca minimalna po prostu nie jest punktem odniesienia w tej pracy.
Największe różnice wynikają z:
- specjalizacji: architekci ds. danych, bezpieczeństwa i sztucznej inteligencji zarabiają obecnie więcej niż specjaliści o szerokim zakresie kompetencji,
- działalności przedsprzedażowej a realizacji projektów: stanowiska w dziale przedsprzedaży czasami wiążą się z premią uzależnioną od zdobytych kontraktów,
- rodzaj umowy: umowy B2B zapewniają wyższe wynagrodzenie na papierze, ale nie przewidują płatnego urlopu, chyba że zostanie to wynegocjowane,
- baza klientów: praca dla zagranicznych klientów w języku angielskim zazwyczaj wiąże się z wyższym wynagrodzeniem niż obsługa rynku lokalnego,
- certyfikaty: certyfikat chmury obliczeniowej na poziomie profesjonalnym wzmacnia pozycję negocjacyjną, zwłaszcza u partnerów chmurowych.
Zanim przyjmiesz ofertę, porównaj ją na tej samej podstawie i przelicz, ile faktycznie zarobisz netto w każdym z tych przypadków.
Gdzie pracują architekci rozwiązań poza firmami programistycznymi?
Największymi pracodawcami są firmy programistyczne i integratorzy, a za nimi plasują się banki, ubezpieczyciele, operatorzy telekomunikacyjni i dostawcy usług w chmurze. Zatrudniają jednak również mniej oczywiste podmioty. Na przykład przedsiębiorstwa energetyczne poszukują architektów, którzy projektują systemy zarządzania siecią energetyczną oraz systemy energii rozproszonej, takie jak ADMS i DERMS, często współpracując z inżynierem energetycznym, który zna fizyczną stronę sieci. Grupy produkcyjne potrzebują architektów do systemów MES i platform danych fabrycznych, a sektor publiczny nabywa duże systemy w ramach przetargów, które wymagają obecności architektów po obu stronach stołu.
W jaki sposób sztuczna inteligencja zmienia rolę architekta rozwiązań?
Sztuczna inteligencja stworzyła jeden z najszybciej rozwijających się wariantów tego zawodu. Ogłoszenia dotyczące architektów rozwiązań AI wymagają doświadczenia w projektowaniu systemów opartych na dużych modelach językowych i agentach, z wykorzystaniem platform takich jak Azure AI Foundry i Microsoft Copilot, a także klasycznych umiejętności związanych z chmurą. Inne ogłoszenia poszukują architektów, którzy potrafią zaprojektować wspomagany przez AI proces tworzenia oprogramowania, obejmujący rozwój, testowanie oraz CI/CD.
Jednocześnie narzędzia oparte na sztucznej inteligencji pomagają architektom szybciej tworzyć schematy, porównywać usługi w chmurze i szacować koszty. Istota tej pracy – dokonywanie kompromisów i ponoszenie za nie odpowiedzialności – pozostaje w gestii człowieka. Jeśli już, to sztuczna inteligencja podnosi stawkę: źle zaprojektowana integracja z AI może spowodować wyciek danych lub generować koszty, których nikt nie przewidział, a to właśnie od architekta oczekuje się, że to przewidzi.
Czy rola architekta rozwiązań jest dla Ciebie odpowiednia?
Pasuje ona do osób, które lubią patrzeć z szerszej perspektywy, ale jednocześnie czerpią radość ze szczegółów technicznych, czują się swobodnie podejmując decyzje na podstawie niekompletnych informacji i potrafią spokojnie bronić podjętej decyzji. Będziesz mniej programować, czasem prawie wcale, a więcej czasu spędzisz na spotkaniach i pracy z dokumentami.
Jeśli pisanie kodu jest tym, co kochasz najbardziej, zastanów się dwa razy. Wielu świetnych programistów przechodzi do architektury ze względu na wynagrodzenie, a potem tęskni za satysfakcją z tworzenia rzeczy własnymi rękami. Ścieżka kariery kierownika technicznego lub głównego inżyniera może im bardziej odpowiadać.
Często zadawane pytania
Czy można zostać architektem rozwiązań bez uprzedniego doświadczenia jako programista?
Jest to możliwe, ale rzadziej spotykane. Niektórzy architekci rozwiązań wywodzą się z dziedziny infrastruktury, inżynierii chmury, inżynierii danych lub doradztwa technicznego, a nie z tworzenia aplikacji. Cechą wspólną każdej z tych ścieżek jest kilka lat praktycznej pracy technicznej. Pracodawcy rzadko ufają architektowi, który nigdy nie budował ani nie obsługiwał systemu, który projektuje.
Który certyfikat jest najlepszy dla architekta rozwiązań?
To zależy od chmury, z której korzystają pracodawcy, do których chcesz aplikować. Certyfikat AWS Certified Solutions Architect jest najbardziej rozpoznawalny, Azure Solutions Architect Expert dominuje w firmach opartych na technologii Microsoftu, a Google Cloud Professional Cloud Architect jest ceniony przez partnerów Google. Sprawdź dziesięć ogłoszeń, na które chciałbyś aplikować, i wybierz certyfikat, o którym najczęściej się w nich wspomina.
Jaka jest różnica między „solution architect” a „solutions architect”?
Nie ma żadnej istotnej różnicy. W polskich ogłoszeniach o pracę stosuje się obie pisownie na określenie tej samej roli, czasami nawet w ramach jednej firmy. Niektórzy pracodawcy dodają przedrostek, taki jak „cloud”, „data”, „application” lub „presales”, aby wskazać obszar specjalizacji. Przeczytaj opis obowiązków, aby sprawdzić, czy rola ta jest zorientowana na realizację projektów, czy na sprzedaż.
Czy architekt rozwiązań musi umieć programować?
Zazwyczaj nie codziennie, ale musi umieć to robić. Architekci przeglądają kod, tworzą szybkie prototypy i sprawdzają, czy projekt jest realistyczny. Wiele ogłoszeń wyraźnie wymaga niedawnego praktycznego doświadczenia w .NET, Javie lub Node.js. Architekt, który przestaje rozumieć kod, zaskakująco szybko traci wiarygodność w oczach zespołu.
Czy stanowisko architekta rozwiązań nadaje się do pracy zdalnej?
Tak, wiele stanowisk związanych z realizacją projektów i obsługą przedsprzedażową jest wykonywanych całkowicie zdalnie lub w modelu hybrydowym. Architekci ds. przedsprzedaży częściej podróżują, ponieważ warsztaty i prezentacje dla klientów nadal odbywają się osobiście, zwłaszcza w sektorze bankowym i publicznym. Architekci ds. realizacji projektów, współpracujący z zespołami rozproszonymi, mogą nigdy nie musieć odwiedzać biura, z wyjątkiem sporadycznych sesji planistycznych.